ifc-ruhsat

Yapı ruhsatı IFC modelini yönetmeliğe göre kontrol eder. Türkiye'de 1 Eylül 2027'de yürürlüğe giren Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 5.8.2026, sayı 33331) her ruhsat projesinin IFC modelini 241 sayfalık eklere uydurmayı ve her teslimde EK-9 Model Kalite Kontrol Formu düzenlemeyi zorunlu kılıyor. Bu araç o ekleri makine kuralına çevirir: modeli okur, eksikleri madde numarasıyla söyler, EK-9 formunu doldurur. Komut satırından ya da Claude / Cursor gibi istemcilerden (MCP) kullanılır; yazılımdan bağımsızdır — Revit, Archicad, Allplan, Bonsai, hepsi IFC verir.

Otomatik ön kontroldür. Yönetmeliğin bazı satırları (LOD, mahal geometrisi, PDF–IFC uyumu) makinece denetlenemez; araç bunları "elle" diye açıkça bırakır, uygun saymaz. Nihai değerlendirme proje müellifi ile ilgili idareye aittir; bu araç hukuki görüş değildir.

uvx ifc-ruhsat kontrol 123456_00_MM_GNEL_MD_BIM_000_01_000.ifc

ornekler\hatali_ornek.ifc — IFC4X3
10 hata, 3 uyarı, 8 elle kontrol, 7 bilgi

X [m.11, EK-5 5.5 ve Tablo 5.3 · EK-9 m.5] 1 varlığın adı şablona uymuyor. Beklenen: iki harf disiplin,
  üç harf kategori kodu ve açıklama, orta tire ile (örn. MM-DVR-dis_20cm) …
    3U9N2MO4vDDA4Hfy2J54b4
X [EK-7 Tablo 7.6 · EK-9 m.6] IfcProjectedCRS.Name 'EPSG:3857'; TUREF 3° dilimlerinden biri olmalı:
  EPSG:5253 … EPSG:5259.
X [EK-6 Tablo 6.66 · EK-9 m.9] IfcWall: Pset_WallCommon.FireRating (Yangın Dayanım Sınıfı) 1 varlıkta yok ya da boş.
    3U9N2MO4vDDA4Hfy2J54b4
X [EK-6 6.1.3 · EK-9 m.17] 1 varlık IfcProxy/IfcBuildingElementProxy ile modellenmiş; yönetmelik vekil sınıfa izin vermez …
? [EK-9 madde 7] Gelişim seviyesi (LOD 300) geometrinin ayrıntısına bakılarak elle değerlendirilir.

Tam örnek: ornekler/hatali_ornek.EK-9.md — 21 satırlık EK-9 formu, her satırda Evet / Hayır / Kısmen / Elle ve dayanağı.

Kurulum

Python 3.10+ yeterli. uv varsa kurulum gerekmez, uvx ifc-ruhsat … yeter. Kalıcı kurulum:

pip install ifc-ruhsat

Komutlar

MCP ile kullanım

Claude Desktop, Claude Code, Cursor ve MCP konuşan her istemci:

{
  "mcpServers": {
    "ifc-ruhsat": { "command": "uvx", "args": ["ifc-ruhsat", "mcp"] }
  }
}

Sonra asistanınıza sorun: "C:\proje\A_blok.ifc yönetmeliğe uyuyor mu, EK-9 formunu çıkar", "IfcSlab için hangi özellikler zorunlu?", "Kolonlarda neden hata var, hangi maddeye göre?"

Model araçları (model_ozeti, yonetmelik_kontrolu, ek9_formu) dosyayı dosya (yol) ya da ifc_metni (IFC metni, + dosya_adi) ile alır. Bütün araçlar salt okurdur ve MCP ek açıklamalarını (readOnlyHint, destructiveHint: false, idempotentHint, openWorldHint: false) taşır; her aracın açıklamasında ne zaman kullanılacağı, girdi örnekleri ve dönüş biçimi yazar.

Sunucu yalnızca verilen dosyayı okur; ağa hiçbir şey göndermez, kalıcı bir şey yazmaz. Cline gibi ajanlar kurulumu llms-install.md ile kendi başına yapabilir.

Uzak sunucu (Docker)

ifc-ruhsat mcp --http sunucuyu streamable HTTP ile http://<host>:8080/mcp adresinde açar (durumsuz; birden çok kopya yük dengeleyici arkasında çalışır). Hazır imaj her v* sürümünde yayımlanır:

docker run --rm -p 8080:8080 -e IFC_RUHSAT_API_KEY=gizli ghcr.io/berkantacun/ifc-ruhsat

İstemci tarafı:

{
  "mcpServers": {
    "ifc-ruhsat": {
      "type": "http",
      "url": "https://sunucu.example.com/mcp",
      "headers": { "X-API-Key": "gizli" }
    }
  }
}

Uzak modda dosya parametresi güvenlik gereği kapalıdır: sunucu kendi diskinden hiçbir yol okumaz, verilirse araç uzak-dosya-kapali hatası döner. Modeli ifc_metni ile gönderin (sunucu onu geçici bir klasörde açar, iş bitince siler). İmaj Python 3.12 slim üzerinde, root olmayan kullanıcıyla (uid 10001) çalışır. Anahtar yalnız basit bir paylaşımlı sırdır; sunucuyu internete açarken TLS sonlandıran bir ters vekil (Container Apps ingress gibi) arkasında çalıştırın.

Ne denetleniyor

EK-6'nın 68 zorunlu sınıf tablosunun tamamı nihai Resmî Gazete ekinden sayfa sayfa okunup kodlandı; her öznitelik IFC 4.3 şemasına, her özellik buildingSMART'ın resmî Pset şablonlarına karşı testle doğrulanır. Hangi tablonun hangi sayfadan geldiği: KAYNAKLAR.md. Geometri kontrolleri (mahal gövdesi, örtüşme, kot) sınır kutusu tabanlıdır — hızlı ve kaba; L biçimli mahallerde yanlış alarm verebilir, bunu bulgu metni de söyler.

Gerçek modellerde ne çıkıyor

Halka açık üç modelde, hiçbir şey değiştirmeden (bu modeller yönetmelik yokken yapıldı; sonuç "hazırlık ne kadar" sorusunun cevabıdır):

Ders: bugünkü tipik bir Revit çıktısı ile yönetmeliğin istediği dosya arasındaki fark büyük ama sayılabilir — IFC 4.3'e geçiş, vekil sınıfların sınıflandırılması, isimlendirme şablonu, yangın/kullanım özellikleri ve Türkiye'ye özel parsel/emsal setleri. Araç bu listeyi GlobalId'leriyle veriyor. Bir de yönetmeliğin kendi boşluğu görünüyor: Revit'in giydirme cephe panellerini attığı IfcPlate EK-5'in iki listesinde de yok (KAYNAKLAR.md).

Yönetmelik ne diyor, kısaca